سـایش شیـــمیایی دندان‌ها (DENTAL EROSION)

By: | Tags: | Comments: 0 | بهمن ۱۱ام, ۱۳۹۵

فرآیندی اسـت کـه طـی آن مینـا و یـــا عــــاج دنــدان توسط تماس مســـتقیم و مداوم اسید دچار انحلال و تخریب می‌گــردد. سـایش شیمیایی دندان‌ها با آسیب ناشی از اسید تولید شده به‌وسیله باکتری‌های پـوسیـدگــی‌زا مـتفاوت است.
برخلاف پوسیدگی دندان‌ها، سایش شیمیایی می‌تواند تمـام سـطوح دنــدان را تــحت‌تـــاثیر خود قرار دهد. تماس مستقـیــم و مداوم اسید به از دست رفتن تدریجی مینای دندان خواهد انجامید. سرانجام عاج دندان بدون پوشش محافظ باقی مانده و به دندان درد، حساسیت دندان‌ها به غذاهای سرد یا گرم و یا تخریب دندان منجر خواهد شد. به خاطر داشته باشید که روند سایش شیمیایی دندان‌ها برگشت‌ناپذیر است.

نقش حفاظتی بزاق دهان

۱) رقیق ساختن و یا شستن عوامل ساینده و پوسیدگی‌زا.
۲) به عنوان یک بافر در برابر اسیدهای غذایی و اسید معده عمل می‌کند.
۳) بزاق از کلسیم و فسفات اشباع است. هر بار که مینای دندان با مواد اسیدی تماس می‌یابد، عمل برداشته شدن مواد معدنی از مینا (دمینرالیزاسیون) روی می‌دهد که باعث نرم‌شدن مینای دندان می‌شود اما نمک‌های کلسیم موجود در بزاق با جایگزین شدن مواد معدنی برداشته شده، مجددا باعث محکم‌شدن و دمینرالیزه‌شدن مینا می‌شوند اما چنانچه مصرف مواد اسیدی مداوم باشد، بزاق فرصت کافی برای جایگزین کردن مواد معدنی را در اختیار نداشته و تخریب و سایش دندان‌ها تسریع می‌شود.
۴) برخی پروتئین‌های بزاق (گلیکوپروتیئن‌ها) توسط سطوح دندانی جذب می‌شوند. بزاق با ایجاد یک لایه نازک میکروسکوپی و شفاف روی دندان‌ها موسوم به
PELLICLE، از برداشته شدن مواد معدنی از مینای دندان جلوگیری می‌کند. احساس لغزنده بودن سطح دندان‌ها پس از مسواک زدن به خاطر تشکیل همین لایه می‌باشد. البته این لایه در تشکیل پلاک دندانی نیز نقش دارد.
▪ نکته:
کاهش ترشح و جریان بزاق در برخی افراد باعث افزایش ریسک سایش و پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.

عوامل ساینده دندان

ـ عامل اسیدی می‌تواند درونزاد (از داخل بدن) و یا برونزاد (از خارج بدن) باشد:
۱) عوامل درونزاد:
▪ تماس اسید معده که به شکل استفراغ و یا ریفلاکس معده تکرار شونده با دندان‌ها تماس می‌یابد.
▪ اختلالات تغذیه‌ای نظیر بی‌اشتهایی عصبی و یا پرخوری عصبی (بولیمیا) که با استفراغ توأم است.
▪ استفراغ در خانم‌های باردار.
۲) عوامل برونزاد:
▪ مصرف زیاد غذاهای اسیدی نظیر میوه‌های تازه (به ویژه مرکبات )، آب میوه‌ها (به ویژه مرکبات، آب انگور و آب سیب)، نوشابه‌های گازدار، نوشابه‌های انرژی‌زا و ورزشی، سرکه، ترشی‌جات، آب‌نبات‌ها، ماست (و سایر فرآورده‌های تخمیری)، ویتامین C جوشان.
▪ اسکوربیک اسید (ویتامین C) موجود در آب‌نبات‌ها، آب میوه‌ها و نوشابه‌های گازدار.
▪ مصرف داروهای اسیدی.
▪ آب اسیدی در استخرهای شنا که اثر جانبی کلردار کردن آب است.
▪ استفاده از مسواک با موهای زبر و سفت و یا مسواک زدن خشن (عامل تشدیدکننده اثر اسیدها)
▪ عوامل اسیدی در محیط کاری.
ـ نکته:
اسید فسفریک، اسید مالیک، اسید سیتریک، اسید لاکتیک و اسید تارتاریک، از جمله اسیدهایی هستند که عامل ایجاد سایش دندان‌ها هستند.

چگونه سایش دندان‌ها را به حداقل برسانیم

۱) بیش از یک لیوان نوشیدنی اسیدی در طی روز مصرف نکنید.
۲) پس از مصرف نوشیدنی‌های اسیدی و یا استفراغ بلافاصله اقدام به مسواک زدن دندان‌ها نکنید. چراکه پس از تماس اسید با دندان‌ها، مینا نرم می‌شود و بایستی صبر کرد تا مینا مجددا توسط بزاق محکم شود. بنابراین مسواک‌زدن بلافاصله پس از مصرف نوشیدنی‌های اسیدی و یا استفراغ، روند فرسایش مینای دندان را سرعت می‌بخشد. حداقل بایستی ۴۵ دقیقه بین تماس اسید با دندان و مسواک‌زدن فاصله زمانی وجود داشته باشد.
۳) هنگام مسواک‌زدن، از مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید.
۴) پس از هر بار مصرف غذاهای اسیدی دهان خود را به مدت ۱۰ ثانیه با آب بشویید.
۵) آب‌میوه‌ها و نوشابه‌های گازدار را با نی مصرف کنید.
۶) آدامس بدون قند بجوید تا ترشح بزاق در دهان تحریک شود.
۷) چنانچه از خشکی دهان رنج می‌برید حتما به پزشک مراجعه کرده و آن را برطرف کنید.

سوال خود را بپرسید